Gölge Bankacılık Sistemi Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Bankacılık sistemi, günümüzde en büyük sektörlerden bir tanesi haline gelmiştir. Özellikle yavaş ve maliyetli klasik bankacılık zamanından sonra gerçekleştirilen modernizasyon, geliri 80 trilyon doları aşan bir gölge bankacılık sisteminin doğmasına konu olmuştur. Özellikle denetlenmeyen, banka gibi sayılmayan, bankaların hizmetlerine benzer uygulamaları bünyesinde barındıran kurumlara; literatürde gölge bankalar adı verilir. Özellikle bankaların düzenleme ve denetleme yasalarına bağlı olmayan bu kuruluşlarda, tasarruf sahiplerine ve kişilere direk olarak kredi verilmesi söz konusu değildir. Genel olarak mevduat hesaplarına para aktarılması söz konusu değildir. Daha çok repo piyasası, hedge fonlar ve türev araçlar kullanılarak, müşterilere ipotekli veya varlığa dayalı kağıtlar verilir. Bu sayede verilecek kredilerden de iyi miktarda faiz geliri elde edilir. Bankacılık sisteminin az getirisiyle beraber, 2008 yılındaki krizden sonra gölge bankacılık sistemi sürekli olarak gelişmiştir. Kurumsal yatırımların artması ve yatırımcıların sürekli olarak denetimsiz kuruluşlar araması da; gölge bankacılık sisteminin en önemli unsurlarının başında gelmektedir.

Gölge Bankacılık Nedir?

Geleneksel bankaların yaptığı bütün işlemleri yapan; fakat bankaların ilgili denetleme ve düzenlemelerine tabi olmayan kurumlar olarak piyasada bilinen gölge bankalar, genellikle mevduat toplamazlar. Bunun aksine bireysel kredilerle de ilgilenme yoluna gitmezler. Yaptıkları ise fonları toplamak ve müşterilerden bunun karşılığında ciddi primler ve komisyonlar kazanmaktır. Özellikle gölge bankacılık sisteminde, prim gelirleri toplanır ve sonrasında borç verilerek kar oranı arttırılmaya çalışılır. Düşük faiz oranları ve teminatsız kredi imkanı ile geleneksel bankacılığın vermediği avantajları müşterilerine sunan gölge bankacılık, en çok ABD, İngiltere ve Çin’de kendisini göstermektedir. Ülkemizde bilanço dışı kaynakların kullanımının yasak olmasından dolayı, gölge bankacılık sisteminin de yasal olduğunu söylemek mümkün değildir.

Gölge Bankacılık ve Geleneksel Bankacılık

Teknik olarak her iki sistemde de, klasik bankacılık hizmetler bulunmaktadır. Fakat gölge bankacılık sisteminin temelini, repo piyasası oluşturur. Fakat geleneksel bankacılık temellerinde ise müşterilerin kredileri bulunmaktadır. Mevduat sigortası anlamında da ciddi bir farklılık bulunan bu iki bankacılık sisteminde, kısa vadeli fonlar, uzun vadeli varlıklar ve likit olmayan unsurlar da belirleyici farklar arasındadır.

Yazar Hakkında

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Uzmanfx